عیب یابی و خرابی تلفن ثابت


بی تردید میشه گفت امکان وجود پروژه برقکاری بدون در نظر گرفتن تلفن تقریبا غیر ممکن و یا نزدیک به صفره. این به این معناست که اگر یک ساختمون دیدید که سیم کشی تلفن برای اون در نظر گرفته نشده شک نکنید که ساختمون جزو بنا‌های تحت مراقبت سازمان میراث فرهنگیه!


هرچند سیستم مخابرات و تلفن بحث جداگانه ای هست و متولی خاص خودش رو داره و کلا داستانش با برق متفاوته ولی اون قسمت از کار از جایی که به داخل بنا میرسه و بعدش، به عهده برقکار ساختمان هستش، بنابر این یک سری روش‌‌های اجرا و قوانین و مقررات برای اون در نظر گرفته شده که همه برقکاران باید بدونن و در حین اجرا از اونها پیروی کنن.
همونطور که میدونید و قبلا هم در مقاله‌های خودمون بهش اشاره کردیم الزامات و قوانین فنی ساختمان و سایر استاندارد‌های تبیین شده توسط اساتید و خبرگان در هر رشته ای بررسی و نوشته میشه و دائم توی دوره ‌های منظم مورد بازنگری قرار میگیره و به قولی آخرین ورژن یا به زبون خودمون آخرین نسخه همیشه مورد نظر ماست.

اولین برخورد ما با تلفن کی بود؟

همه ما حتما تو کودکی تو مدرسه و یا خونه و هرجای دیگه ای این بازی رو کردیم که با دوتا لیوان کاغذی یا پلاستیکی یا فلزی و غیره و بوسیله ی یه نخ که انتهای این دو لیوان رو به هم وصل میکرد بازی تلفن بازی میکردیم و با این حرکت کلی کیف میکردیم وشاد میشدیم.

گرچه الان دیگه تقریبا این بازی منسوخ شده و همه ی بچه ها از ۳ سالگی واسه خودشون تبلت و گوشی و آی پد و غیره دارن اما به نظرم به شیرینی اون بازی ساده و زیبا نمیشه. تلفن ها تقریبا همین کارو میکنند که ما با این دوتا لیوان میکردیم. انتقال صوت از مکانی به مکان دیگر توسط یک رابط و با حضور دوگوش و گوشی!

سیستم تلفن چگونه کار میکند

تلفن ها در واقع دستگاه‌‌هایی هستند که در ولتاژ و فرکانس کاری خودشون میتونند با دریافت امواج صوتی و تبدیل به امواج الکتریکی اون رو در طرف دیگه مجددا با دستگاه مشابهی دریافت و دوباره به امواج صوتی که قابل شنیدن ماست تبدیل کنند.


در ابتدا اینکار به روش‌‌های ساده ای که بیشتر از مکانیزم‌‌های پریز و الکتریک و الکترومغناطیس بود انجام می‌شد که رفته رفته با سیستم‌‌های الکترونیکی که در گوشی‎‌های تلفن ثابت فعلی هم به کار رفته اند جایگزین شده و کیفیت صدا و هزینه‌‌های ساخت بهبود قابل توجهی پیدا کرده است.

ز گوشی و مکانیزم داخلی که بگذریم میرسیم به سیستم‌‌های مراکز تلفن . همونطور که میدونید برای برقراری ارتباط باید دو گوشی مبدا و مقصد به هم مرتبط بشن تا تماس تلفنی برقرار بشه. در ابتدا این کار توسط یک نفر که اپراتور تلفن یا تلفنچی بود و در مرکز تلفن نشسته بود انجام میشد. شاید بارها این صحنه رو توی فیلم‌های سیاه و سفید قدیمی دیده باشید!


بعدها سیستم ‌های خودکار جای اونها رو گرفت و افراد با گرفتن یک شماره به سیستم میفهموندن که با کی کار دارن و سیستم مرکز تلفن هم با قطع و وصل کردن یکسری رله خط شما رو به اون شخص مورد نظر وصل میکرد.

فته رفته هم که مراکز دیجیتال جایگزین سیستم‌های رله ای شد و امکانات دیگه ای هم به جز مکالمه به خطوط شهری اضافه شد.


از جمله تلفکس‌ها و مودم‌‌های دایال آپ که نسل قبلی مودم‌‌های adsl  بودند و همگی بر مبنای انتقال دیتا روی خط تلفن کار میکردند یا هنوز هم میکنند!

تلفن های همگانی سال 82

اینهمه کار فقط با دوتا سیم ؟

همونطور که گفتیم تلفن بر مبنای ولتاژها و فرکانس‌های خاصی کار میکنه که در این قسمت درباره شون صحبت میکنیم.
وقتی گوشی تلفن به حالت استندبای یا آماده به کار قرار داره یه ولتاژ مستقیم dc  در حدود ۴۵ تا ۶۵ ولت در سیم‌های اون وجود داره و این دامنه به خاطر افت ولتاژ ناشی از فاصله تا مرکز تلفنه که منبع تغذیه سیستم هم توی اونجاست. البته ممکنه همین الان به این فکر بیافتید که یک مصرف کننده مثل لامپ یا چراغ اضطراری رو برای موقعی که برق قطعه به پریز تلفن وصل کنید و از ولتاژش استفاده یا بهتر بگم سو استفاده کنید!!

ه در این مورد اگه درست حدس زده باشم باید بگم که این کار عملا امکان پذیر نیست چون من هم در زمان دانشجویی امتحان کردم و نشد!

علتش هم اینه که بصورت حداکثر منبع تغذیه مدار مخابراتی برای جریانی در حدود ۳۵ تا ۴۰ میلی آمپر طراحی شده و اگر جریانی بالاتر از این مقدار برای زمان معینی عبور کنه سیستم حفاظتی در مرکز کنترل عمل میکنه و مدار رو قطع میکنه که طبیعی هم هست، چون فکر میکنه اتصال کوتاه در مدار بوجود اومده باشه و معمولا باید برای رفع اون و وصل مجدد با مرکز رفع خرابی تلفن تماس بگیرید و در صورت تکرار شدن باید زحمت بکشید و اونجا حضورا تشریف ببرید.

ز طرفی حدود یک چهارم از همون ۴۰ میلی آمپر میتونه تغذیه حافظه و ساعت و این جور چیزا رو تو گوشی تلفن حفظ کنه که مدار بی هیچ اشکالی این کار رو فراهم میکنه. البته گوشی ‌های ساده قدیمی عملا همون مصرف ناچیز هم تو استندبای وجود نداره. 


بعد از حالت استندبای که گفتیم ولتاژ کاری تلفن هست و به موقعی مربوط میشه که مثلا شما برای استفاده از تلفن گوشی رو بر میدارید، به محض برداشتن گوشی و شنیدن صدای بوق ممتد یا همون بوق آزاد ولتاژ خط از مقدار گفته شده به حدود ۱۲ تا ۲۰ ولت میرسه معمولا ولتاژ زیر ۱۲ ولت صدای بسیار ضعیفی رو ایجاد میکنه و خارج از استاندارده. 

الت بعدی هم که وجود داره حالتیه که گوشی زنگ میخوره ، تو این حالت یک ولتاژ حدود ۱۰۰ ولت متناوب یا همون AC  با فرکانس ۲۵ هرتز در خط جاری میشه که باعث زنگ خوردن توی گوشی میشه و دقیقا بعد از برداشتن گوشی و این ولتاژ از شبکه به همون حالت مکالمه در میاد. این موضوع رو مرکز تلفن با حس کردن مقاومت مدار متوجه میشه.
هشدار : گاهی ممکنه درست همون موقع که سیم‌های خط تلفن دستتونه شماره زنگ بخوره که یک لرزش خفیفی ایجاد میکنه ولی زیاد نترسید چون جریانش بسیار ضعیفه و خطر جانی نداره. با اینحال همیشه دقت کنید که همزمان دو تا سیم رو با هم نگیرید.

سیم کشی تلفن

سیمکشی تلفن رو چطور انجام بدیم؟

همونطور که قبلا هم گفته شده سیم کشی تلفن جزو سیستم‌‌های جریان ضعیف در ساختمان حساب میشه و نقشه پریزها و جعبه‌ها و لوله گذاری و سیمکشی سیستم باید به طور مجزا از برق باشه.
معمولا کار از اونجایی شروع میشه که شرکت مخابرات کابل ورودی تلفن رو تحویل میده و ما برای ورود اون کابل باید یک لوله پولیکا به قطر ۳ سانتیمتر رو در محلی که پیش‌بینی شده تا کابل از اونجا به داخل ساختمان بیاد توی دیوار کار بگذاریم. ارتفاع محل قرارگیری لوله ورودی از کف زمین بین ۲٫۵ تا ۳ متر باید باشه.


در نزدیک‌ترین محل مناسب به ورودی حتما باید یک جعبه تلفن در نظر بگیرید که داخلش به تعداد لازم ترمینال تلفن نصب بشه . اینجا محلی هست که مرز بین داخل و خارج ساختمان حساب میشه و تشخیص اینکه خرابی‌های احتمالی آینده منشا داخل یا خارجی دارند از این نقطه امکان پذیر خواهد بود.

اگر پروژه شما بقدری بزرگ بود که در اون از یک مرکز تلفن داخلی استفاده شده بود مثل هتل یا بیمارستان و موارد مشابه ضمن تبریک به شما به خاطر این موفقیت باید بگم که اون اتاق رو باید در محل مناسب در نظر بگیرید که بعدا بتونید راحت لوله و کابل رو به اونجا هدایت کنید و تا میتونید از نزدیک موتورخانه و جا‌های گرم ساختمان دوری کنید و در عوض به ورودی کابل مخابرات نزدیک باشید. ضمنا شما میتونید کابل ورودی رو در صورت نزدیک بودن مستقیم به این اتاق بیارید.

کته : در هرصورت بعد از تابلوی اصلی یا مرکزتلفن داخلی نوبت به تابلو‌های فرعی میرسه که باید در هر طبقه در نظر گرفته بشه و از اونجا به داخل واحدها. سربندی داخل جعبه کلید مینیاتوری اصلا قابل قبول نیست.
نکته : ارتباط بین این تابلوها با تابلو اصلی باید حتما توسط لوله توکار یا در صورت اجرای روکار به وسیله داکت انجام بشه.

کته : تمام کابل‌هایی که برای تلفن استفاده میکنیم حتما باید از نوع روکشدار و دارای نویزگیر مخابراتی از نوع فویل آلومینیوم باشه که دور سیمها پیچیده شده.
کابل‌های مخصوص مخابراتی که استفاده میکنیم دارای یک سیم بعنوان ارت هستند. ضمن اجرا باید تمام این سیم ارت‌ها رو به هم متصل کنیم و در آخر هم داخل تابلو اصلی اولیه به ارت ساختمان متصل کنیم.

ضریب توسعه آتی رو در نظر بگیرید!

نکته بعدی اینه که برای هر یک از موارد که گفتیم حتما ضریب توسعه آتی رو در نظر داشته باشید یعنی برای مسیرهای تک‌زوج که فکر میکنید نیاز باشه از دو زوج استفاده کنید تا اگر بعدا نیاز شد به راحتی بشه ازش استفاده کرد ولی تو جا‌های دیگه مثلا جایی که ۱۰ زوج نیازه میتونید از ۱۵ زوج استفاده کنید چون دو برابر گرفتن تمام مقادیر اقتصادی نیست مگر اینکه کارفرما از شما خواسته باشه.

همین کار رو برای فضای داخلی لوله ها و تعداد ترمینال‌ها هم باید انجام بدید تا اگر روزی قرار بود کابل داخل لوله کلا عوض بشه این امکان وجود داشته باشه.
شما میتونید از ترمینال‌های تلفنی که یکطرف در ورودی لحیم کاری میشوند و طرف دیگه پیچی هستند و یا پست‌هایی که ورودی و خروجی پیچی هستند و یا ترمینال‌های کروز که مرتب تر و تخصصی تر هستند و با ابزار مخصوص خودش به نام قیچی کروز و با سرعت بیشتر میشه با اونها کار کرد.

شماره گذاری و رنگ بندی سیم های تلفن

در حین ترمینال بندی سعی کنید ترتیب زوج رنگ‌های سیم‌ها رو رعایت کنید تا پیدا کردن اشکال در آینده راحت تر باشه. ضمنا تا حد امکان شماره و یا مشخصه ای رو روی ترمینال یا چند سانتیمتر جلوتر از جایی که روکش کابل رو در آوردید الصاق کنید.
ترتیب رنگ‌بندی کابل‌های مخابراتی استاندارد هستند و جابجا و درهم بستن سیم‌ها نشونه کیفیت پایین برقکار و یا عدم آشنایی با سیستم میتونه باشه.

در اینجا به صورت خلاصه ترتیب رنگ کابل رو بهتون میگیم.
هر کابل مخابراتی وقتی روکش برداری میشه یک یا چند دسته سیم رو به ما نشون میده که توی هر دسته یک رنگ سیم ثابت و بقیه رنگ‌های دیگه دارند. رنگ صفر طبق قرارداد سفید هست که به ترتیب با آبی – نارنجی – سبز – قهوه ای – طوسی زوج میشه و یک دسته پنج زوج رو میسازه. برای پنج تای بعدی رنگ‌هایی که گفتم به ترتیب در کنار قرمز – مشکی – زرد – بنفش قرار میگیرند. به این ترتیب ۲۵ زوج تشکیل شد که با یک نوار رنگی بسته میشوند. در صورتیکه کابل ظرفیت تعداد بیشتری داشته باشه به همین ترتیب ۲۵ زوج دیگه به اون اضافه میشه و با نوار با رنگ متفاوت جدا میشن.

قطعی و خرابی تلفن

اشکالات رایج در تلفن و خرابی و قطعی تلفن

قطعی تلفن یا قطع بوق

این اشکال که قطع بوق هم گفته میشه ممکنه از هر جایی از مرکز تلفن تا گوشی که روی میز شماست اتفاق افتاده باشه. پس اول گوشی رو با سیم خودش یه جای دیگه تست کنید. اگر سالم بود برید توی ورودی و ببینید اشکال از داخله یا مربوط به خارج از ساختمان و اگر از داخل بود مرحله به مرحله باید مسیر رو چک کنید تا قطعی پیدا بشه. بعضی وقتا هم ایراد از سوکت پریزتونه یه نگاه هم به اون بندازید بد نیست.عیب یابی و راه اندازی خط تلفن
عیب یابی و رفع هرگونه اختلال یا تداخل زوج خطوط تلفن از ورودی ساختمان تا سوکت اتصال گوشی تلفن در محل استفاده

خش خش و نویز تلفن

مثل مورد اول بازم اول از همه گوشیتون رو یک‌ جای دیگه امتحان کنید. اگه سالم بود باز از دم ورودی باید تست کنید که نویز از بیرونه یا داخلیه برای اینکار یکبار دوشاخه تلفن رو به ترمینال یا اگه نداشت به سیم‌ها وصل کنید اگه نویز داشت سیم‌های داخل رو جدا کنید و دوشاخه رو مستقیم به ورودی وصل کنید .اگر مشکل داشت که رفع اشکال به عهده مخابرات هستش

ولی اگه معلوم شد از داخله ممکنه از خیس شدن اتصالات در اثر باران و یا شل بودن ترمینال تلفن یا برخورد یکی از سیم‌ها با ارت یا بدنه فلزی جعبه ترمینال و یا حتی آسیب دیدگی کابل مثلا جویده شدن کابل‌‌هایی که توی لوله عبور نکردند توسط موجودی بنام موش! و یا فرسودگی خود کابل مخصوصا اگر از جای مناسب عبور داده نشده باشه …
یکی دیگه از موارد هم که خیلی مهمه عبور داده شدن سیم تلفن از داخل لوله برق هستش که جریان القایی سیم‌های برق تاثیر منفی روی صدا میذاره.

دلیل یکطرفه بودن تلفن چیست؟

تلفن زنگ میزنه اما مکالمه نداره ! در صورتی که مطمئن هستید مخابرات شما رو یکطرفه نکرده علت میتونه به خاطر سربندی اشتباه ایجاد شده باشه اتصال یکی از سیم‌ها به ارت هم میتونه منجر به این بشه حتی اتصال به ارت ممکنه در اثر بارندگی و خیس شدن ترمینال پست اتفاق افتاده باشه برای رفع باید همه موارد گفته شده در مورد قطعی تلفن یا قطع بوق رو چک کنید و اگر اشکال از داخل بود پیداش کنید.

خط روی خط شدن یا همشنوایی چیست؟

اگر از تلفن بیسیم استفاده می‌کنید اول بدون اون چک کنید. اگر مطمئن شدید اشکال از سیم کشی هست کار‌هایی که در دلیل یکطرفه بودن تلفن چیست؟ گفته شد رو انجام بدید. بیشترین مورد دیده شده ارتباط نادرست بین زوج سیم‌ها بوده و یا آسیب دیدگی طولی کابل و مرتبط شدن سیم‌ها با زوج نادرست.

مشکلات دیتا 

بیشترین اختلالات ADSL از نویز پذیر بودن کابل‌ها و یا ارت شدن یکی از سیم‌ها حتی با مقاومت بالا مثلا خیس شدن سیمی که با لنت روکش شده و یا ترمینال پیچی که سولفاته کرده و یا استاندارد نبودن کابل میتونه باشه و باید طبق موارد بالا باهاش رفتار کرد تا ایراد پیدا و رفع بشه.

منبع: برقکاران

نظر دهید
میانگین نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button